Kawy Arabika i Robusta - porównanie kaw

Bakalie.com

Bez „małej czarnej” nie wyobrażamy sobie życia. Połączenie wyrazistego smaku i intensywnego aromatu uwiedzie zmysły nawet najbardziej wybrednych smakoszy brunatnego napoju, Niewiele osób wie, iż wszystkie dostępne na rynku kawy to mieszanki ziaren dwóch rodzajów: arabiki i canephory zwanej robustą. Właściwości kawy, w tym jej smak i aromat, są zależne w dużej mierze od warunków uprawy. Bardzo ważne jest miejsce uprawy, rodzaj gleby, wysokość na jakiej znajduje się plantacja, temperatura, poziom nasłonecznienia czy suma opadów. Plantacja kawy kwitnie i owocuje bez przerwy. Kawowe żniwa odbywają się kilka razy w roku, gdyż kawowce kwitną wielokrotnie w ciągu roku. Na jednym krzaku zobaczymy kwiaty oraz owoce w każdej fazie rozwoju. Owoce zawierają dwa ziarenka, przylegające do siebie płaskimi stronami i otoczone miąższem. Na końcu gałązki pojawiają się owoce z tylko jednym, owalnym ziarnem, zwanym perłowym.

Arabika

Arabika uważana jest za kawę najwyższej jakości. Roślina ta wymaga szczególnych warunków do uprawy. Plantacje krzewów arabiki zakłada się na wysokości powyżej 900 m n.p.m. Jest to związane z rdzą liściową czyli chorobą kawy, atakującą uprawy rosnące na niższych wysokościach. Krzewy wymagają temperatury między 15 ° -24°C i rocznych opadów około 1200-2200 mm / rok. Są bardzo wrażliwe na upały i szkodniki. Mróz dla krzewów kawowca jest zabójczy. Owoce dojrzewają 6-8 miesięcy. Ziarna pozyskane z takich hodowli mają najwyższą jakość, ale a co za tym idzie, wysoką cenę rynkową ze względu na wyższe koszty uprawy. Największe plantacje znajdują się na wyżynach Brazylii i Kolumbii, w Afryce Równikowej i Indiach oraz na Wyspach Karaibskich, na Jawie i Sumatrze.

Canephora

Kawa canephora jest dużo mniej wymagająca jeśli chodzi o jakość gleby i położenie plantacji, najlepiej rośnie w przedziale 0-700m n.p.m. Może być uprawiana w miejscach o dużym nasłonecznieniu, ale o większej wilgotności ze względu na płytszy system korzeniowy niż u arabiki. Jest znacznie bardziej odporna na choroby i szkodniki. Owoce dojrzewają dłużej czyli około 9-12 miesięcy. Z krzewów robusty otrzymujemy więcej plonów, gdyż z 1 hektara można uzyskać nawet do 4 ton owoców. Najwięcej plantacji tej kawy znajduje się w Wietnamie, zachodniej Afryce, Indiach i w Brazylii.


Roślina z gatunku arabika ma po 44 chromosomy w każdej komórce, a robusta – o połowę mniej, dlatego łatwiej się ją uprawia. Arabika należy do roślin samopylnych, w uprawie canephory do zapylenia kwiatów potrzebne są owady. Arabica zawiera większe ilości substancji zwanej trygoneliną, która podczas palenia ziaren ulega przekształceniu w witaminę PP – niacynę, (jedna filiżanka może pokryć 5 – 10% zapotrzebowania na ten składnik odżywczy).


Robusta zaś zawiera prawie dwukrotnie więcej kofeiny, niż arabica, dlatego ma silniejsze właściwości pobudzające. Podobnie jest z zawartością kwasu chlorogenowego i innych polifenoli, odpowiedzialnych za stymulację procesów metabolicznych. Jeśli porównujemy zawartość lipidów to arabika zawiera prawie 60% lipidów więcej i prawie dwa razy więcej cukrów niż robusta. Oczywiście ma to swoje odbicie w smaku kawy. Napar arabiki jest łagodny, aromatyczny, lekko kwaskowaty, z wyczuwalnym, aksamitnym czekoladowym posmakiem. Smak robusty charakteryzuje się ostrością i wyrazistością, Jest także bardziej gorzka bo zawiera więcej kofeiny. Na walory smakowe kawy wpływa zarówno sposób pozbywania się łupinek z ziaren, metoda suszenia oraz sposób palenia ziaren.


Ziarna arabiki, które wydobywane są na mokro mają łagodniejszy smak oraz są bardziej kwaskowe, niż te które wydobywane są na sucho. Usuwając osłonkę z ziaren robusty pod strumieniem wody uzyskujemy ziarna o silniejszym smaku niż te obrabiane na sucho. Mocno palona kawa staje się mniej kwaśna. Najlepsze właściwości kawa zachowuje do 3 miesięcy od palenia i nie dalej jak 2 lata po zbiorach.


Na rynku znajdują się kawy zawierające stuprocentowe mieszanki arabiki lub arabiki i robusty. Najlepsze mieszanki powstają z pięciu do sześciu różnych odmian kawy. Mieszanki czystej arabiki bardziej aromatyczne i słodkawe, mieszanki arabiki z robustą są mocniejsze i mają bardziej intensywny smak. Każda filiżanka kawy ma bogaty smak i aromat, dodaje energii, poprawia koncentrację i wyostrzała zmysły. Wypita rano szybko stawia na nogi i pozwala aktywniej rozpocząć dzień.


Trzecim gatunkiem wśród kaw o znaczeniu produkcyjnym jest kawa liberyjska uprawiana przede wszystkim w Afryce Zachodniej i Malezji. Stanowi ona tylko 1% produkcji światowej. Ceniona jest za wydajność: ziarna liberiki są prawie dwukrotnie większe od ziaren arabiki. Odmiana ta jest bardziej odporna na choroby i ma mniejsze wymagania wzrostowe. Głównym powodem dla którego jest tak rzadko uprawiana jest nierównomierny wzrost owoców oraz gorszy smak i zapach ziaren.
 

Autor: Redakcja Bakalie.com