Właściwości zdrowotne pyłku pszczelego

Bakalie.com

Pyłek pszczeli, to produkt uzyskany przez pszczoły w trakcie zapylania kwiatów. Rośliny, aby wytworzyć owoce, a później nasiona produkują pyłek kwiatowy; czyli męskie komórki rozrodcze wytwarzane przez kwiaty. Pszczoły zbierają pyłek z kwiatów i mieszają go z niewielką ilością własnej śliny lub nektaru, a następnie układają go w koszyczkach znajdujących się na tylnej parze nóg i w takiej postaci przenoszą do ula. Porcja takiego pyłku uformowana w grudkę nazywana jest obnóżem. Pyłek wraz z miodem stanowią pokarm dla pszczół. Wykorzystywany jest na potrzeby bieżące oraz jako zapasy na okres kiedy nie ma możliwości pozyskania pyłku w naturze. Pyłek jest niepowtarzalnym produktem, gdyż zbierany jest z różnych gatunków roślin. Różni się również zawartością składników w zależności od pory roku. Analizując skład pyłków roślinnych doszukano się ponad 250 różnych substancji. Wynika to z faktu, iż pyłek uzyskany nawet z tych samych gatunków roślin, ale rosnących w odmiennych warunkach klimatycznych ma inny skład chemiczny. Ponieważ pszczoły zbierają pyłek z roślin według własnego widzimisię i nie jest to poddawane żadnym zasadom, uzyskany produkt jest bardzo zróżnicowany pod względem substancji biologicznie aktywnych. Pyłek kwiatowy jest niezwykle cennym źródłem składników odżywczych.


Co możemy znaleźć w obnóżach? przede wszystkim cukry, zarówno proste, jak i cukry złożone (polisacharydy). Ich zawartość waha się od 22% do 40% masy pyłku w zależności od tego z jakich roślin pszczoły zbierają pożytek, pory roku oraz od kraju pochodzenia. Wśród nich obecne są: fruktoza, glukoza, maltoza i turanoza oraz w mniejszej ilości sacharoza i trehaloza. Z polisacharydów występują: dekstryny, skrobia i pollenina. Ze związków nieprzyswajalnych przez ludzki organizm, ale niezbędnych dla prawidłowej pracy jelit obecna jest celuloza (błonnik) należąca do polisacharydów. Średnia zawartość w pyłku to około 20% jego masy. Gdy pożytek zbierany jest z sosny lub trawy tymotki dodatkowo znajdujemy arabinogalaktan.


Białka i aminokwasy stanowią ok. 25% masy pyłku. Wśród białek obecne są frakcje albuminy, globuliny, gluteliny, prolaminy i niewielka ilość pozostałych białek. W przeprowadzanych analizach pyłku wykryto 18 różnych aminokwasów. Należą do nich: kwas asparaginowy, treonina, seryna, kwas glutaminowy, prolina, glicyna, alanina, walina, metionina, izoleucyna, leucyna, tyrozyna, fenyloalanina, histydyna, lizyna, arginina, cystyna i tryptofan.


W obnóżach zawarte są lipidy stanowiące około 5% masy pyłku. Obecne są kwasy tłuszczowe (nasycone i nienasycone, w tym niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe – NNKT), fosfolipidy i fitosterole. Kwasy nasycone to: kwas kapronowy, kaprylowy, kaprynowy, laurynowy, mirystynowy, palmitynowy, stearynowy, arachidowy, behenowy, mirystynowy, stearynowy i kwas palmitynowy. Kwasy nienasycone to palmitooleinowy, oleinowy, α-linolenowy, arachidonowy. Wśród fosfolipidów występują lecytyna, kefalina oraz inozytol. Pyłek odznacza się także wysoką zawartością fitosteroli. We frakcji sterolowej stwierdzono obecność beta-sitosterolu, kampesterolu, metylenocholesterol, izofukosterol i brassikosterol.


Pyłki roślinne bogate są w liczne związki fenolowe 1-2%. Wyodrębniono flawonoidy, leukoantocyjanidyny, katechiny i kwasy fenolowe. Obecne są także związki triterpenowe. Wśród flawonoidów obecne są rutyna, apigenina, luteolina, genisteina, kemferol, astragalina i izoramnetyna. Do kwasów fenolowych zaliczamy kwasy: ferulowy, chlorogenowy, kumarowy i galusowy. Związki triterpenowe to głównie kwas ursolowy i oleanolowy.


Pyłek stanowi także bogate źródło witamin zarówno rozpuszczalnych w wodzie jak i w tłuszczach. Znajdziemy tu wszystkie witaminy z grupy B (tiaminę, ryboflawinę, niacynę, kwas pantotenowy, pirydoksynę, inozytol, kwas foliowy i cyjanakobalaminę)witaminę C i biotynę (witamina H). Spośród witamin rozpuszczalnych w tłuszczach występują beta karoten (prowitamina A), kalcyferol (witamina D) i tokoferol (witamina E). Pyłek jest pełen makro i mikroelementów. Fosfor i potas występują w największej ilości, nieco mniej znajdziemy wapnia i magnezu oraz niewielką zawartość sodu. Wśród mikroelementów dominują żelazo i mangan, o połowę niższa jest zawartość cynku. W śladowych ilościach obecne są miedź, selen, nikiel i kobalt.


Badania nad wielokierunkowym działaniem pyłku kwiatowego potwierdzają jego właściwości zdrowotne. Pyłek przydatny jest w poprawie działania wielu układów i w leczeniu wielu schorzeń. Zmniejsza ryzyko zachorowania na różne choroby.

Pyłek dobroczynnie wpływa na układ:


• odpornościowy
• nerwowy
• krwionośny
• pokarmowy
• moczowy
• dokrewny
• na aparat ruchu
• na włosy, skórę i paznokcie
• na oczy


Działanie na układ immunologiczny:

Obecny w pyłku cynk, selen i mangan wspomagają prawidłowe funkcjonowanie układu immunologicznego, podnosząc odporność organizmu. Cynk stymuluje wzrost interferonu gamma, który pobudza organizm do produkcji limfocytów T, odpowiedzialnych za zwalczanie patogenów. Witamina C ma wpływ na zachowanie prawidłowego potencjału oksydacyjnego w komórkach.


Działanie na układ krwionośny:

Flawonoidy wpływają uszczelniająco na śródbłonek naczyń włosowatych. Wpływają na obniżenie ciśnienia krwi oraz lepszą kondycję naczyń krwionośnych. Polepsza się ich elastyczność, zmniejsza przepuszczalność i możliwość pękania. Żelazo, miedź, kobalt i mangan wpływają na wzrost ilości hemoglobiny, prawidłową budowę i liczbę czerwonych krwinek oraz poziom żelaza. Zapobiegają anemii. Witaminy z grupy B również uczestniczą w tworzeniu czerwonych ciałek krwi, regulują poziom cholesterolu we krwi. Katechiny powstrzymują agregację płytek krwi, co zdecydowanie zmniejszają ryzyko powstania zakrzepów oraz zapobiegają utlenianiu złego cholesterolu – LDL. Nienasycone kwasy tłuszczowe (NNKT) oraz fosfolipidy i fitosterole obniżają w surowicy zawartość lipidów całkowitych, triglicerydów, cholesterolu całkowitego, frakcji cholesterolu LDL oraz beta lipoprotein, chroniąc naczynia przed powstawaniem zmian miażdżycowych. Beta sitosterol zawarty w pyłku kwiatowym, jako antagonista cholesterolu, również wspomaga działanie przeciwmiażdżycowe. Spożywając pyłek poprawia się krążenie i zmniejsza się ryzyko wystąpienia niedokrwiennej choroby mięśnia sercowego i udaru mózgu. Potas pomaga w utrzymaniu normalnej czynności układu sercowo-naczyniowego. Dodatkowe korzyści wypływają z zawartości aminokwasu argininy. Arginina zawarta w pyłku zwiększa produkcję tlenku azotu, który obniża napięcie ścian naczyń i działa w ten sposób rozkurczowo na tętnice wieńcowe podobnie jak nitrogliceryna. Zmniejsza ona ryzyko zawału serca i zatoru mózgu, ponieważ rozszerzając naczynia krwionośne obniża ciśnienie krwi, a dodatkowo zapobiega zlepianiu się erytrocytów. Tauryna zwiększa kurczliwość mięśnia sercowego i jego wytrzymałość.


Działanie przeciwzapalne:

Flawonoidy, fenolokwasy, kwasy tłuszczowe i fitosterole ograniczają powstawanie mediatorów reakcji zapalnej w organizmie. Hamują syntezę leukotrienów i prostaglandyn oraz migrację leukocytów, przez co zmniejszają m.in. odczyn zapalny. Wpływają na zmniejszenie obrzęków wywołanych procesem zapalny w tkankach.


Działanie przeciwbakteryjne i grzybobójcze:

Flawonoidy i fenolokwasy pyłku kwiatowego odznaczają się stosunkowo silnym działaniem antybiotycznym, przy czym działają one zarówno na bakterie patogenne dla człowieka, jak i na grzyby drożdżopodobne.


Działanie na układ pokarmowy:

Polifenole, a głównie flawonoidy i fenolokwasy zawarte w pyłku normalizują przemianę lipidowo-białkową. Znacznemu obniżeniu ulega poziom enzymów wątrobowych i bilirubiny w surowicy krwi. Działają one ochronnie na komórki wątroby i zabezpieczają je przed substancjami toksycznymi, które mogą przedostać się do organizmu. Wykazują działanie żółciopędne. Pyłek kwiatowy polecany jest w ostrych i przewlekłych stanach zapalnych wątroby oraz w pourazowych uszkodzeniach i zwyrodnieniach. Pyłek kwiatowy jest równie skuteczny w leczeniu choroby wrzodowej dwunastnicy. W ciągu 3-4 dni podawania pyłku zabliźnianiu ulegają krwawiące zmiany, dwukrotnie szybciej niż przy leczeniu tradycyjnym. Pyłek pomaga zarówno przy biegunkach jak i uporczywych zaparciach. Reguluje florę bakteryjną w przewodzie pokarmowym przez co znakomicie wspomaga przywracanie równowagi w całym przewodzie pokarmowym. Aminokwasy, głównie karnityna zwiększają metabolizm tłuszczów, co powoduje spadek liczby trójglicerydów. Również lecytyna zawarta w pyłku stymuluje zmniejszanie ilości tkanki tłuszczowej w organizmie. Fenyloalaniana   odpowiedzialna jest za regulację ośrodka głodu w mózgu. U osób z nadwagą powstrzymuje napady głodu i chęć podjadania. U ludzi z niedowagą wpływa na poprawę apetytu. Aminokwas glutamina , łagodzi objawy zespołu nadwrażliwego jelita, uchyłkowatości oraz pomaga leczyć wrzody. Kolejny aminokwas tauryna zapobiega tworzeniu się kamieni żółciowych oraz działa ochronnie na komórki wątroby. Moduluje wrażliwość na insulinę i pomaga zachować równowagę elektrolitową. Ponadto składniki pyłku odtruwają organizm z pozostałości leków, nikotyny czy nadmiernej ilości kofeiny.


Działanie na układ nerwowy:

Związki fenolowe zawarte w pyłku polepszają ukrwienie tkanki nerwowej. Wspólnie z witaminami oraz makro i mikroelementami wzmacniają układ nerwowy, który jest osłabiony na skutek stresu, czy przepracowania. Kwasy fenolowe poprawiają funkcje mózgu, takie jak pamięć, uczenie się i myślenie. Podnoszą zdolność koncentracji. Zapobiegają stanom przemęczenia i apatii. Cynk poprawia sprawność intelektualną, jest odpowiedzialny za powstawanie wspomnień. Wiemy, że zapobiega demencji i wspomaga leczenie depresji i schizofrenii. Udowodniono, że cynk aktywuje części mózgu odpowiedzialne za przetwarzanie informacji o smaku i zapachu. Nie można zapomnieć   o korzystnym wpływie aminokwasów. Tryptofan jest niezbędny do produkcji serotoniny, czyli hormonu szczęścia. Lizyna zaś wpływa na poprawę koncentracji. Nawet małe dawki pyłku przyjmowane przez dłuższy czas pozwalają na poprawę i utrzymanie dobrego samopoczucia. U osób starszych pozwalają uniknąć stanów depresji związanych z obniżeniem energii życiowej. Pomaga osobom cierpiącym na uzależnienie od alkoholu. Zmniejsza nerwowość i rozdrażnienie, wzmacnia system nerwowy oraz łagodzi objawy głodu alkoholowego. U osób przyjmujących leki przeciwdepresyjne pozwala na zmniejszenie dawek zażywanych leków.


Działanie na układ moczowy i gruczoł krokowy:

Pyłek kwiatowy rozkurcza mięśnie gładkie cewki moczowej i usprawnia opróżnianie pęcherza moczowego w stanie zapalnym, jak i w łagodnym przeroście gruczołu krokowego. Skutecznie usuwa stany zapalne i ból w innych niż bakteryjne schorzenia dróg moczowych.


Działanie na układ rozrodczy:

Bogactwo witamin oraz mikro i makroelementów zawartych w pyłku wpływa na neurohormonalną regulację procesów płciowych. Fitosterole posiadają działanie estrogenie. U kobiet reguluje to cykl miesiączkowy, korzystnie wpływa na płodność stymulując procesy tworzenia i dojrzewania komórek jajowych. Zapobiega poronieniom. U mężczyzn poprawia spermatogenezę oraz przeciwdziała chorobom prostaty. Aminokwas tryptofan znacznie zmniejsza huśtawki nastroju, napięcie i drażliwość u kobiet, cierpiących na zespół napięcia przedmiesiączkowego.


Działanie na układ oddechowy:

Związki zawarte w pyłku wykazując działając przeciwbakteryjnie i przeciwzapalnie pomagają w leczeniu infekcji układu oddechowego takich jak: zapalenie zatok, błony śluzowej nosa, anginy i innych chorób gardła oraz oskrzeli i płuc. Związane jest to z występowaniem inhibiny(nadtlenek wodoru), lizozymu (enzym uszkadzający komórki bakteryjne) oraz olejków eterycznych takich jak tymol, cyneol i rutyny.


Działanie na oczy:

Cynk wpływa na prawidłową pracy siatkówki, gdyż utrzymuje optymalne stężenie witaminy A we krwi i kontroluje jej zużycie przez tkanki. Zapobiega podrażnieniu i zmęczeniu oczu. Prolina wiążąca wodę pomaga w nawilżeniu rogówki, dlatego pomaga w leczeniu zespołu suchego oka. Aminokwas tauryna działa ochronnie na siatkówkę. Jego działanie polega na zwalczaniu stresu oksydacyjnego. Zapobiega też procesom zwyrodnienia siatkówki głównie u dzieci oraz zaburzeniom widzenia. U pacjentów z cukrzycą blokuje powstawanie retinopatii cukrzycowej. U ludzi poddawanych działaniu leków stosowanych w trakcie chemioterapii tauryna również aktywnie chroni siatkówkę, i co ciekawe może wręcz odwrócić niektóre uszkodzenia.


Włosy i paznokcie:

Cynk jest nieodzowny do prawidłowej syntezy białka, które jest składnikiem budulcowym włosów i paznokci. Oznaką jego niedoboru są łamiące się i rozdwajające paznokcie oraz wypadanie i matowienie włosów. Cynk powstrzymuje powstawanie łupieżu i wypadanie włosów. Aminokwasy, głównie cysteina stymulują porost włosów i wzmacniają strukturę włosa. Wpływają także na pracę gruczołów łojowych oraz hamują przetłuszczanie się skóry głowy. Efektem jest korzystne pH skóry głowy, dobre ukrwienie i wzmocnione cebulki włosowe. Znika też świąd skóry głowy, a włosy stają się mocniejsze i elastyczniejsze.


Działanie na skórę:

Cynk reguluje produkcję łoju i gospodarkę hormonalną skóry. Przyspiesza regenerację komórek skóry. Razem z kwasami organicznymi zapewniają odpowiednie pH. Flawonoidy i witamina C poprawiają ukrwienie, zapobiegają kruchości naczyń. Polifenole wychwytują wolne rodniki. Prolina poprawia strukturę skóry poprzez wspomaganie produkcji kolagenu. Kwas ursolowy zapobiega degradacji sieci włókien białkowych i utrzymuje prawidłową strukturę tkankową. Opóźnia procesy starzenia, redukuje głębokość zmarszczek oraz wyraźnie wygładza naskórek. W efekcie skóra jest młodsza i bardziej promienna. Składniki pyłku zabezpieczają skórę przez szkodliwym wpływem czynników środowiska zewnętrznego, pozwalają zachować prawidłowe nawilżenie skóry oraz odżywiają ją. Pyłek pomaga w leczeniu trądziku, wspomaga gojenie ran i usuwaniu przebarwień skóry


Działanie przeciwnowotworowe:

Związki polifenolowe uaktywniają enzymy antyoksydacyjne takie jak katalazy, dysmutazy, peroksydazy czy reduktazy. Wzrost stężenia tych enzymów hamuje powstawanie wolnych rodników w organizmie oraz zapobiega utlenianiu naturalnych antyoksydantów. Flawonoidy oraz tri terpeny w tym kwas ursolowy hamują rozwój komórek nowotworowych po przez nasilanie procesów apoptozy (naturalny proces zaprogramowanej śmierci komórki w organizmie). Ograniczają również proces rozprzestrzeniania się komórek nowotworowych.


Aparat ruchu:

Zawarty w pyłku kwas ursolowy zmniejsza atrofię mięśni gdyż sprzyja ich rozrostowi. Lizyna reguluje gospodarkę wapniową w organizmie, dzięki czemu może wzmocnić układ kostny i sprawdzić się w profilaktyce osteoporozy. Tauryna zwiększa kurczliwość mięśni szkieletowych oraz zmniejsza ilość kwasu mlekowego w mięśniach. Chroni mięśnie prze stresem oksydacyjnym związanym z dużym wysiłkiem, zapobiega uszkodzeniom DNA w mięśniach. Aminokwasy wpływają na prawidłowe działanie aparatu ruch zwłaszcza u osób w okresie rehabilitacji, zwiększonego wysiłku fizycznego czy u sportowców. Prolaminy zawierające dużą ilość kwasu glutaminowego i proliny zapobiegają utracie kolagenu w mięśniach, stawach i ścięgnach. Wapń, fosfor i magnez biorą aktywny udział w budowie tkanki kostnej. Utrzymują też prawidłowe ciśnienie płynów komórkowych i międzykomórkowych.


Przechowywanie pyłku pszczelego:

Pyłek powinien być przechowywany w szczelnie zamkniętych naczyniach. W suchym i ciemnym miejscu. Nie wolno dopuścić do zawilgocenia, ze względu na utratę właściwości.


Stosowanie pyłku pszczelego:

Pyłek najlepiej używać w formie zmikronizowanej albo można po zmieleniu w młynku. Pyłek powinien być przyjmowany co najmniej 30 minut przed posiłkiem. Profilaktycznie zaleca się spożywać czubatą łyżeczkę od herbaty pyłku rozpuszczonego w ciepłej wodzie z miodem, gdyż jego przyswajanie jest lepsze, a działanie silniejsze. W celach leczniczych podajemy 4-8 łyżeczek pyłku dziennie, w kilku dawkach podzielonych. Nie zaobserwowano objawów przedawkowania.


Przeciwwskazania do stosowania pyłku pszczelego:

Pyłku nie powinny spożywać osoby, które są uczulone na miód lub inne produkty pszczele. Uczulenie takie występuje bardzo rzadko, ale dlatego też przed rozpoczęciem kuracji pyłkiem należy sprawdzić reakcję organizmu. Należy przyjąć niewielką ilość pyłku. Jeśli nie pojawią się objawy kataru, zaczerwienienia oczu, pokrzywka skórna, biegunka, nudności czy ból głowy to można bezpiecznie korzystać z takiej terapii.


Zażywając pyłek będziemy mieli więcej energii i witalności. Znacznie rzadziej będziemy odczuwać zmęczenie tak jak bylibyśmy młodsi. Organizm będzie się szybciej regenerował po wysiłku fizycznym. A ze względu na aktywny metabolizm i mniejsze magazynowanie tłuszczu nasz sylwetka nabierze lekkości i smukłości. Nie dopadnie nas chandra czy depresja, a podniesie się nasza sprawność intelektualna.



Autor: Redakcja Bakalie.com

Przepisy