Owoce tamaryndowca, znane w Azji i Afryce zaczęły pojawiać się również w naszych sklepach. Zdobywają coraz więcej zwolenników. Warto spróbować tej egzotycznej nowinki, szczególnie że jest bardzo często wykorzystywana w słynnej na świecie kuchni indyjskiej.
W sklepach możemy spotkać świeże owoce w postaci grubych, lekko zakrzywionych strąków, a także w formie sprasowanych bloków lub koncentratu. Czym charakteryzuje ta roślina i jak możemy ją wykorzystać?
Co to za roślina?
Tamaryndowiec to duże, długowieczne drzewo, należące do rodziny bobowatych, dorastające do wysokości 25 m. Ma piękne kwiaty przypominające małe orchidee i liście podobne do akacji. Owocami tamaryndowca są duże, lekko zakrzywione strąki, w których znajdują twarde nasiona z żółtawo-brązowym miąższem. Roślina występuje w wielu odmianach.
Tamaryndowiec pochodzi z tropikalnych rejonów Afryki. Ponieważ od niepamiętnych czasów uprawiany jest też w Indiach, niektórzy uważają, że jest to gatunek z subkontynentu Indyjskiego. W krajach o gorącym klimacie tamaryndowiec nie tylko daje smaczne owoce, ale także jest, dającym cień drzewem ozdobnym.
Jak smakuje tamaryndowiec?
Gęsta, lepka miazga zawarta w nasionach ma smak słodko-kwaśny, z orzeźwiającymi, owocowymi nutami i przyjemny, charakterystyczny i trudny do określenia zapach. Niedojrzały owoc jest cierpki, a im jest starszy, tym staje się bardziej słodki. W zależności od przeznaczenia wykorzystuje się w kuchniach zarówno kwaśne, jak i dojrzałe, słodkie owoce.
Zastosowanie
Właściwości smakowe tamaryndowca są wykorzystywane przede wszystkim w kuchni indyjskiej, tajskiej i filipińskiej. Najczęściej stanowi składnik słodyczy oraz dań warzywnych.
Miąższ używa się w wielu produktach i potrawach, między innymi:
- w przetworach, takich jak soki, dżemy i syropy, które są dodawane do słodyczy — sosów, lodów, sorbetów itp.;
- dodawany jest do hinduskiej przekąski pani puri (placki polane sosem tamaryndowym);
- jest składnikiem znanego sosu Worcestershire;
- kwaśna miazga owocowa jest stosowana jako składnik popularnych dań takich, jak curry, chutney;
- z soku tamaryndowca przyrządza się napoje, które w zależności od regionu mają różne receptury;
- we wschodnioafrykańskich krajach przyrządza się z tamaryndowca, mąki z sorgo lub kukurydzianej potrawę o nazwie ugali;
- w Indiach jest też wykorzystywany, wraz z octem, do konserwowania ryb;
- na Filipinach, Sri Lance i Tajlandii z pulpy owoców wytwarza się rodzaj toffi, sprzedawanego w szkołach i przy miejskich drogach;
- w niektórych tajskich potrawach używa się młodych liści tamaryndowca jako przyprawy.
Poza zastosowaniem kulinarnym tamaryndowiec, ze względu na swój piękny, oryginalny aromat jest wykorzystywany do produkcji perfum i wód kolońskich. Ponadto nasiona, dzięki swojej twardej, błyszczącej skorupce, służą do wytwarzania biżuterii. Z drewna tamaryndowca produkuje się meble, a pulpa bywa wykorzystywana do farbowania tkanin.
Do czego i jak stosować tamaryndowca?
Można go spotkać w supermarketach w postaci strąków, ale przede wszystkim jest dostępny w formie przetworzonej – jako sprasowany blok lub gęsty koncentrat.
Sprasowany blok, przed użyciem trzeba zalać wrzątkiem, poczekać około 15-20 minut aż zmięknie i przetrzeć przez sito. Z zalanych wodą, pozostałych na sicie włókien, można przyrządzić orzeźwiający napój, a przecier wykorzystuje się, jako dodatek do różnych dań. Nadaje się do zakwaszania potraw, świetnie zastępując sok z cytryny. Jest doskonałym dodatkiem do sosu winegret. Jako składnik marynaty do mięs podniesie ich smak i aromat. Świetnie sprawdza się również jako dodatek do pieczonych lub duszonych warzyw.
Właściwości zdrowotne tamaryndowca
Miąższ tamaryndowa zawiera 70% węglowodanów, w tym skrobię i około 20% cukrów, 3% białka, mniej niż 1% tłuszczu oraz 8-10% kwasów organicznych, głównie winowego, który występuje również w innych owocach, takich jak banany i winogrona.
W ziołolecznictwie tamaryndowiec wykorzystuje się do leczenia:
- zaparć,
- przeziębień i gorączki,
- problemów z wątrobą i woreczkiem żółciowym,
- zaburzeń żołądkowych,
- mdłości związanych z ciążą,
- walki z pasożytami występującymi w jelitach.
Prowadzi się badania nad kroplami do oczu zawierającymi wyciąg z nasion tamaryndowca, w którym stwierdzono obecność substancji przeciwdziałającej objawom suchego oka.
Lecznicze właściwości tamaryndowca nie zostały na razie potwierdzone badaniami naukowymi, niemniej jednak wielowiekowe stosowanie rośliny w celach leczniczych, świadczy o niewątpliwym działaniu zdrowotnym.
Przeciwwskazania
Tamaryndowiec ilościach zawartych w pokarmie nie ma żadnych działań ubocznych i jest zdrowy. Wykazuje jednak właściwości obniżania poziomu cukru we krwi. Dlatego też, osoby chore na cukrzycę i kobiety w ciąży powinny zachować ostrożność przy stosowaniu leków z tamaryndowca. Tamaryndowiec powoduje również zwiększenie wchłaniania aspiryny i ibuprofenu przez organizm. Należy zatem uważać przy stosowaniu tych leków.
Autor: Redakcja Bakalie.com
