Szałwia hiszpańska, znana szerzej jako nasiona chia, od wieków ceniona była przez cywilizacje Majów i Azteków. Starożytni mieszkańcy Meksyku i Gwatemali wierzyli, że regularne spożywanie tych nasion zwiększa energię, poprawia koncentrację oraz wspomaga zdolności poznawcze. Co ciekawe, nasiona chia pełniły także funkcję waluty – służyły do płacenia podatków i składania hołdów władcom.
Pochodzenie i uprawa
Szałwia hiszpańska (Salvia hispanica) należy do rodziny jasnotowatych, podobnie jak mięta czy melisa. Roślina pochodzi z centralnej i południowej części Meksyku oraz Gwatemali, gdzie była znana już w czasach prekolumbijskich. Obecnie uprawiana jest także w Paragwaju, Boliwii, Argentynie, a największym producentem nasion chia jest Australia.
Roślina dorasta do około 1 metra wysokości. Ma przeciwległe liście o długości około 8 cm i szerokości 5 cm. Jej kwiaty są białe lub fioletowe i zebrane w okółki na szczytach pędów. Owoce zawierają małe, owalne nasiona o długości 1–2 mm, pokryte gładką, higroskopijną osłonką, dzięki której w kontakcie z wodą mogą kilkukrotnie zwiększać swoją objętość. Nasiona występują w różnych kolorach – białym, czarnym, szarym i brązowym.
Wykorzystanie w kuchni
Smak nasion chia jest niemal neutralny, co sprawia, że łatwo je łączyć z innymi składnikami. Można dodawać je do chleba, ciast, ciasteczek, musli, jogurtów, sałatek czy koktajli. Zalane mlekiem lub napojem roślinnym, np. migdałowym, owsianym czy ryżowym, tworzą zdrowy deser przypominający budyń. Najlepiej przygotować go wieczorem, aby nasiona do rana napęczniały.
W Ameryce Środkowej popularny jest napój Chia Fresca – przygotowuje się go, mieszając 2 łyżeczki nasion z 250–300 ml wody mineralnej, a następnie dodając sok z cytryny lub limonki i słodzik do smaku. Nasion nie należy gotować ani zalewać gorącym płynem, aby nie straciły wartości odżywczych.
Z nasion szałwii hiszpańskiej wytwarza się także olej, który nadaje się głównie do sałatek, ponieważ wysoka temperatura niszczy jego cenne składniki odżywcze.
Zakup i przechowywanie
Nasiona chia warto kupować w sprawdzonych sklepach i od renomowanych producentów, aby uniknąć zanieczyszczenia alergenami, takimi jak gluten, orzeszki ziemne, soja czy sezam.
Przechowywać je należy w chłodnym i ciemnym miejscu, najlepiej w lodówce. Dzięki temu zachowają świeżość przez kilka tygodni. Narażenie na światło, ciepło lub wilgoć sprzyja jełczeniu nasion i utracie ich właściwości.
Autor: Redakcja Bakalie.com
