Jad pszczeli, choć bywa uciążliwy, a w niektórych przypadkach nawet zagrażający życiu, znajduje również zastosowanie w medycynie naturalnej. W terapii znanej jako apitoksynoterapia wykorzystuje się jego właściwości lecznicze, natomiast w kosmetologii funkcjonuje pod nazwą apitoksyna. Substancja ta produkowana jest zarówno przez pszczoły robotnice, jak i matki, i służy im jako skuteczny mechanizm obronny przed zagrożeniami. Ciekawostką jest fakt, że skład jadu pszczelego wykazuje podobieństwo do jadu żmii. Co więcej, pszczelarze, którzy wielokrotnie doświadczyli użądleń, mogą stopniowo nabierać odporności na jego działanie, a tym samym wykazywać częściową tolerancję również na jad żmij.
Co zawiera jad pszczeli?
Jad pszczeli to mieszanina aktywnych biologicznie substancji, w tym peptydów i enzymów, takich jak adolapina, apamina, melityna czy fosfataza kwaśna. W jego składzie znajduje się także MCD (mast cell degranulating peptide), którego działanie może przewyższać aktywność hydrokortyzonu.
Użądlenie pszczoły najczęściej powoduje miejscowy rumień oraz silny ból. U niektórych osób mogą jednak wystąpić poważniejsze objawy, takie jak duszności, obrzęki, a nawet reakcje zagrażające życiu. Reakcja organizmu zależy przede wszystkim od indywidualnej wrażliwości. Osoby uczulone na jad pszczeli powinny zawsze mieć przy sobie odpowiednie leki, ponieważ szybka reakcja może uratować życie. Bagatelizowanie użądleń bywa niebezpieczne i może prowadzić do poważnych konsekwencji.
Właściwości i zastosowanie
Jad pszczeli ma postać bezbarwnej cieczy, która szybko wysycha. Charakteryzuje się intensywnym zapachem oraz gorzkim, piekącym smakiem.
Od wieków wykorzystywany jest w leczeniu różnych schorzeń, takich jak reumatyzm, artretyzm, astma, nadciśnienie czy miażdżyca. Współcześnie stosuje się go jako uzupełnienie tradycyjnych metod terapii, jednak każda forma leczenia z jego użyciem powinna odbywać się pod kontrolą specjalisty, ze względu na ryzyko działań niepożądanych.
Jad pszczeli znajduje zastosowanie także w leczeniu stanów zapalnych, chorób skóry (np. egzemy), schorzeń układu nerwowego czy reumatoidalnych. Wyróżnia się dwie podstawowe metody jego wykorzystania:
- pośrednią – poprzez preparaty takie jak maści, kremy, emulsje czy inhalacje,
- bezpośrednią – polegającą na kontrolowanym użądleniu.
Jad pszczeli w kosmetologii
Apitoksyna zdobyła dużą popularność w kosmetologii i medycynie estetycznej. Jej działanie polega m.in. na stymulacji produkcji kolagenu i elastyny, co poprawia jędrność i elastyczność skóry. Dzięki temu uznawana jest za naturalną alternatywę dla niektórych zabiegów odmładzających.
Ponadto wykazuje właściwości antybakteryjne, przeciwwirusowe, a według niektórych badań również przeciwnowotworowe. Wskazuje się także na jej potencjalny wpływ na uszkadzanie struktury niektórych wirusów.
Autor Redakcjaq Bakalie.com
