Olejowi palmowemu mówimy zdecydowane nie

Bakalie.com

Na całym świecie wzrasta zużycie oleju palmowego. Jest to jednak bardzo kontrowersyjny produkt spożywczy. W najczęściej stosowanej, utwardzonej formie stanowi zagrożenie chorobami serca i układu krwionośnego oraz cukrzycą. Ponadto produkcja oleju palmowego przyczynia się do degradacji lasów deszczowych.

Skąd pochodzi olej palmowy?

Olej palmowy powstaje z mięsistych owoców palmy Elaeis guineensis, która pochodzi z zachodniej i południowo-zachodniej Afryki. Na tych terenach olej palmowy wykorzystywany jest od około pięciu tysięcy lat.

Ostatnio uprawa palmy olejowej rozszerzyła się na wiele krajów o wilgotnym i ciepłym klimacie. Największymi producentami są Malezja i Indonezja. Te dwa kraje obecnie wytwarzają ponad 85% globalnej podaży oleju palmowego. Jego produkcja stale rośnie i obecnie stanowi około 30% wszystkich olejów wytwarzanych na świecie.

Właściwości zdrowotne

Nierafinowany olej palmowy jest czasem określany, jako czerwony olej palmowy ze względu na czerwono-pomarańczowy kolor. Podobnie jak kokosowy jest półstały w temperaturze pokojowej.


W swoim składzie olej palmowy zawiera:

  • kwasy tłuszczowe nasycone - 50%,
  • kwasy tłuszczowe jednonienasycone - 40%,
  • kwasy tłuszczowe wielonienasycone - 10%
  • karotenoidy,
  • witaminy E i K,
  • sterole,
  • skwalen,
  • koenzym Q10.
  •  

Ma on właściwości zdrowotne zbliżone do innych olejów roślinnych, choć zawiera więcej nasyconych kwasów tłuszczowych niż większość olejów roślinnych. Stwierdzono, że

  • korzystnie wpływa na serce i układ naczyniowy;  
  • spowalnia rozwój demencji, zmniejsza ryzyko udaru i zapobiega wzrostowi uszkodzeń mózgu;
  • podnosi poziom witaminy A.


Należy pamiętać, że dobre właściwości zdrowotne dotyczą wyłącznie surowego oleju palmowego.

Dlaczego olej palmowy jest niezdrowy?

W przemyśle spożywczym wykorzystuje się olej palmowy rafinowany i jego frakcje oraz utwardzony olej palmowy. Podczas rafinacji usuwane są karotenoidy i większość przeciwutleniaczy. Proces utwardzania zmieniający konsystencję oleju na stałą powoduje powstawanie szkodliwych tłuszczów trans.

Uznano je za bardzo niebezpieczne dla naszego zdrowia. Podnoszą zły cholesterol (LDL) i obniżają poziom dobrego cholesterolu (HDL). Spożywanie tłuszczów trans zwiększa ryzyko rozwoju choroby serca i udaru mózgu. Jest również związane z większym ryzykiem zachorowania na cukrzycę typu 2.

W niektórych krajach, mimo iż olej palmowy nie jest produktem zwierzęcym, to zawierający go wyrób nie może być oznaczony, jako nadający się dla wegetarian.

 

Zastosowanie oleju palmowego

Olej palmowy jest stosowany powszechnie, ponieważ jest bardzo tani. Ponadto wolno się utlenia, co zapewnia dłuższą świeżość produktów.
Dodawany jest do ogromnej ilości wyrobów spożywczych: wypieków, zup w proszku, żywności typu fast food, majonezów, kremów, czekolad i bardzo wielu innych. Szacuje się w gospodarstwach domowych 40% - 50% produktów zawiera olej palmowy. Na etykietach wyrobów można go znaleźć, jako utwardzony lub częściowo utwardzony tłuszcz roślinny, tłuszcz uwodorniony, utwardzony olej roślinny. Po raz kolejny namawiamy do uważnego czytania składu produktów.

Olej palmowy znajduje się również w wielu kosmetykach, takich jak pasta do zębów, mydło, szampony, balsamy itp. Ponadto, wykorzystuje się go do produkcji paliw.

Spustoszenie w lasach, zagłada zwierząt, nieszczęście ludzi

Gospodarki krajów produkujących olej palmowy są w ogromnym stopniu zależne od eksportu, więc wycina się ogromne połacie lasów, aby zrobić miejsce dla lukratywnych plantacji palm olejowych. Łączy się to z tragicznymi w skutkach zmianami w środowisku. W Indonezji blisko 30% gatunków ssaków zagrożonych jest wyginięciem z powodu niszczenia ich naturalnych ostoi.

Zniszczono dziewięćdziesiąt procent siedlisk orangutanów, które odgrywają szalenie istotną rolę w utrzymaniu ekosystemu lasów deszczowych, gdyż nasiona wielu drzew kiełkują dopiero po przejściu przez ich układ pokarmowy. Orangutan to jedynie przykład. Zagrożonych wyginięciem są tysiące gatunków, żyjących w lasach deszczowych Indonezji.

Wycięcie drzew spowodowało także otwarcie granic, niegdyś odizolowanych siedlisk, co ułatwia kłusownictwo, bardzo często połączone z brutalnym zabijaniem i znęcaniem się nad schwytanymi zwierzętami.

Deforestacja ogromnych obszarów ma znaczący wpływ na ocieplanie klimatu. Wypalanie drzew powoduje emisję wielkiej ilości dwutlenku węgla. Z tego powodu Indonezja znalazła się na trzecim miejscu na świecie pod względem przyczyniania się do efektu cieplarnianego.

W tym niszczącym pościgu za olejem palmowym zagrożeni są także rdzenni mieszkańcy lasów deszczowych. Często zmuszani są do opuszczania swoich domów bez jakiejkolwiek rekompensaty. Odnotowano także przypadki łamania praw człowieka oraz zatrudniania dzieci.

Mając świadomość, jakim kosztem powstała margaryna w naszej lodówce, czekoladki w szafce, czy szampon w łazience, spróbujmy ograniczyć kupowanie produktów zawierających olej palmowy.

 

Autor: Redakacja Bakalie.com