Lody tradycyjne czy sorbety - co wybrać?

Bakalie.com

Historia lodów

W czasie letnich, upalnych dni jedzenie lodów jest dla większości z nas czymś tak oczywistym, że na pewno nie przyszło nam nawet do głowy zastanawiać się skąd się ten smakołyk wziął. I tutaj ciekawostka, bo początek istnienia lodów sięga aż 5000 lat wstecz. Jak mówią pierwsze wzmianki historyczne, początkowe metody produkcji lodów opracowali Chińczycy. Polegały one na połączeniu ze sobą lodu, śniegu, saletry, mleka i owoców. W ówczesnych czasach lody znane były również w starożytnej Grecji i Rzymie, ale dostępne były jedynie dla najbogatszych. Na rozkaz władców lód sprowadzany był wysoko z gór, po czym skrapiano go winem i polewano miodem. W takiej postaci przechowywano głęboko w piwnicach. Według przekazów do Europy natomiast lody trafiły w średniowieczu dzięki kupcowi  i podróżnikowi weneckiemu Marco Polo, który to wykradł przepis Chińczykom. W takiej wersji lody przypominały nasze dzisiejsze sorbety. Dopiero w okresie renesansu włoscy uczeni dokonali eksperymentu aby otrzymać lody o stałej konsystencji. W tym celu do naczynia wypełnionego pokruszonym lodem i posypanego obficie solą włożyli drugie naczynie szczelnie zamknięte wraz ze słodką masą. W ten sposób topniejący lód spowodował obniżenie temperatury słodkiej masy i tak po kilku minutach powstały lody. W ten sposób powstały słynne weneckie lody śmietankowe. W dalszej kolejności lody powędrowały do Francji gdzie w Paryżu w 1686 roku otworzono pierwszą lodziarnię Cafe Procope, której właścicielem był Włoch pochodzący z Sycylii. Jako pierwszy w skład lodów wprowadził również śmietanę i jaja. Warto dodać, że bywalcem lodziarni był Napoleon, Rousseau czy Maria Antonina, zatem cieszyła się bardzo dobrą reputacją.

Do rozpowszechnienia lodów przyczynił się także Ludwik XIV wraz ze swoim dworem. Tam też powstawały  lody z przeróżnymi dodatkami smakowymi takimi jak orzechy włoskie, orzechy laskowe, migdały, pistacje, goździki, kwiaty pomarańczy, płatki róży, fiołki, kawa, karmel, szafran czy ananasy. Zaczęto produkować lody w kształcie kul, a także w innych wymyślnych, np. owoców, zwierząt czy budowli. Z czasem lody stawały się coraz bardziej dostępne. Zaczęto nawet wytwarzać je samodzielnie w domach. Pojawiły się służące do tego pierwsze prymitywne maszyny i  przepisy dostępne w książkach kulinarnych. W Polsce lody pojawiły się za panowania Augusta III. Oczywiście z początku dostępne były jedynie dla elit. Serwowano je głównie podczas uczt na dworach królewskich.
Ciekawostką jest, że skala produkcji lodów w tamtym czasie zależna była od dostaw tafli lodu pokrywających zimą jeziora i stawy. Przechowywano je w kamiennych piwnicach i ziemiankach aby były w odpowiedniej temperaturze.

Prawdziwa lodowa eksplozja rozpoczęła się w momencie dotarcia tego smakołyku za ocean. Również tutaj podobnie jak to miało miejsce w Paryżu, pierwszą lodziarnię otworzył Włoch- tyle, że tym razem w Nowym Jorku. Już w połowie XIX wieku natomiast w Baltimore otworzono pierwszą wytwórnię lodów. Niedługo potem w 1876 roku Niemiec Carl von Linde wyprodukował pierwszą chłodziarkę, zaś prawdziwe lodowe szaleństwo rozpoczęło się kiedy Charles E. Miches przedstawił wafelki do lodów. Od tej pory nic nie stało na przeszkodzie by sprzedawać lody na ulicach miasta i kosztować coraz to nowych wymyślnych smaków. Również w Polsce przemysł lodowy wciąż się rozwijał.  W latach 90-tych pojawiły  się na rynku polskim lody w stylu włoskim, które wytwarzane są do dziś zarówno w Polsce jak i w całej Europie. Nowych smaków lodowych wciąż przybywa, a klientów nie brakuje zwłaszcza w upalne dni, lecz nie tylko bo lody dostępne są przez okrągły rok.

Lody czy sorbety?

Historia mówi nam, że jako pierwsze powstały sorbety lodowe, które produkowane były na bazie lodu, śniegu, soku i owoców. Natomiast mleko, śmietanę i jaja zaczęto dodawać do lodów dopiero z czasem. Słowo „sorbet” wywodzi się z języka tureckiego, pochodzi dokładnie od słowa serbat bądź serbet. Według przekazów już za czasów Nerona na dworze królewskim serwowano deser  w postaci śniegu zmieszanego z miodem i winem. Co ciekawe śnieg zbierany był z gór i transportowany przez specjalnych biegaczy , którzy podawali sobie pojemniki z rąk do rąk, by jak najszybciej dotarł na przyjęcie i został spożyty przed roztopieniem.                                                                                                                                        
Dziś również w większości lodziarni mamy do wyboru sorbety lodowe bądź lody tradycyjne produkowane na bazie mleka i jaj. Zdecydowanie sorbety są mniej tuczące, ale sprawą dyskusyjną jest to czy aby na pewno są zdrowsze. W skład dzisiejszych sorbetów oprócz oczywiście wody  wchodzą również soki, ewentualnie syropy owocowe, a także syropy glukozowe i substancje wzmacniające smak, aromat i kolor. Jak widać zatem nie jest to zbyt dużo substancji odżywczych. Ich zawartość wygląda tak, że to co najbardziej odżywcze czyli owoce i soki owocowe stanowią zaledwie kilkanaście procent całego składu. Natomiast resztę stanowi woda i dodatkowe składniki typu wzmacniacze smaku. Jednak w upalne dni mimo wszystko poleca się te właśnie lody ze względu na fakt że są lekkie i niskokaloryczne. Zresztą sorbety robione w domu to zupełnie inna bajka, ponieważ tutaj w składzie mamy prawie same owoce zwierające jak wiadomo mnóstwo witamin,  trochę cukru, ewentualnie wody i innych pysznych dodatków.        

Przepis na doskonały domowy sorbet truskawkowy:                                            

- 0,5 kg truskawek
- ok. 4 łyżki soku z cytryny
- 3 łyżki cukru

Truskawki należy najpierw dokładnie umyć, oberwać szypułki i pokroić na mniejsze ćwiartki, zalać je sokiem z cytryny i posypać cukrem. Całość odstawiamy na około pół godziny, do czasu aż nasze truskawki puszczą soki. Następnie wstawiamy do zamrażalnika na jakieś 2-3 h. Ostatnim etapem jest zmiksowanie prawie zamrożonych truskawek na gładką masę. Przekładamy do odpowiedniego  pojemnika i ponownie wstawiamy do zamrażalnika minimalnie na trzy godziny. Po upływie tego czasu możemy zabierać się do jedzenia. Oczywiście najlepiej nakładać sorbet specjalną łyżką do lodów prosto do pucharków lodowych. 

A może lody tradycyjne?

Lody mleczne jak sama nazwa wskazuje produkowane są na bazie mleka. Oczywiście na skalę przemysłową nie da się ukryć, że jest to mleko w proszku co nie znaczy wcale, że nie posiada wartości odżywczych. To głównie dzięki mleku lody śmietankowe posiadają większą wartość odżywczą od sorbetów. Jak wiadomo mleko zawiera wapń, który buduje nasze kości, ale również laktozę pozytywnie wpływającą na mikroflorę naszych jelit. Tutaj jednak jest haczyk, bo osoby cierpiące na nietolerancje laktozy będą musiały zrezygnować z lodów na bazie mleka. Ewentualnie przed ich spożyciem przyjmować laktazę, która ułatwi trawienie laktozy zawartej w mleku. Tego typu preparaty dostępne są obecnie w każdej aptece.  
           
Wszystkie lody czy to owocowe czy orzechowe będą na pewno zawierały witaminy. W składzie prawdziwego loda powinny znajdować się: mleko, śmietana, jaja, cukier i owoce. W tym miejscu następna uwaga dotycząca cukru, ponieważ powinni na jego zawartość zwrócić szczególną uwagę cukrzycy.  Najgorszym wyborem dla osób chorych na cukrzycę będą sorbety lodowe z tego względu, że zawierają tylko cukry proste, które w szybkim tempie mogą podnieść stężenie glukozy we krwi. Natomiast białko i tłuszcze zawarte w lodach zwolnią proces trawienia i tempo wchłaniania węglowodanów. Żołądek będzie opróżniał się wolniej, a stężenie glukozy we krwi nie podniesie się zbyt szybko. Zatem lepszym rozwiązaniem będą w tym przypadku lody tradycyjne na bazie mleka.

Czy lody są bombą kaloryczną?

Osoby liczące kalorie nie muszę się tak bardzo obawiać, ponieważ lody wbrew pozorom nie są taką bombą kaloryczną jak np. baton czy czekolada.
Aby mieć pewność, że lody są zdrowe tzn. nie zawierają żadnych sztucznych dodatków i barwników najlepiej zrobić je samodzielnie w domu.

Przepis na wyśmienite lody waniliowe.

- 300 ml śmietanki 30 lub 36% ( powinna być rzadka i neutralna w smaku)
- 2 jajka
- 100 g cukru
- opakowanie cukru waniliowego (opcjonalnie laska wanilii)
- 1 łyżka ciepłej, przegotowanej wody

Na początku najlepiej przygotować sobie trzy miseczki. Dwa jajka należy sparzyć wrzątkiem i oddzielić żółtka od białek. Białka przekładamy do naszej pierwszej miseczki, a żółtka do drugiej. Następnie należy wymieszać ze sobą cukier z cukrem waniliowym bądź laską wanilii. Białka ubić na sztywno i dodać do nich połowę naszego wymieszanego cukru. Drugą połowę cukru dodajemy z kolei do żółtek i ucieramy wraz z łyżką przegotowanej wody. W osobnej misce ubijamy śmietanę. Zawartość trzech misek łączymy ze sobą delikatnie mieszając. Lody są gotowe. Teraz przekładamy je do pojemnika i wkładamy do zamrożenia najlepiej na noc.

Autor: Redakcja Bakalie.com