Wiele osób po wypiciu kawy odczuwa nieprzyjemne dolegliwości. Najczęściej są to podrażnienie żołądka, niestrawność, bóle brzucha, zgaga, uczucie ciężkości lub pieczenie w przełyku. U niektórych objawy te mogą pojawić się nawet po jednej filiżance napoju.
Przyczyną takich reakcji bywa niskie pH kawy, które sprzyja powstawaniu zgagi oraz nasila objawy choroby wrzodowej. Dodatkowo woski pokrywające ziarna kawy oraz garbniki, które są trudne do strawienia, mogą działać drażniąco na błonę śluzową żołądka i jelit. W odpowiedzi na te problemy producenci oferują kawy pozbawione tzw. łusek kawowych, zawierających nadmiar wosków i garbników. Również picie kawy filtrowanej znacząco ogranicza ilość substancji drażniących. Osobom wrażliwym nie zaleca się spożywania kawy z fusami ani picia jej na czczo, ponieważ pusty żołądek jest szczególnie podatny na podrażnienia. Aby zmniejszyć ryzyko dolegliwości, kawę najlepiej pić po posiłku. Dodatek mleka lub śmietanki może częściowo neutralizować jej kwaśny odczyn, choć jednocześnie osłabia działanie pobudzające napoju.
Kofeina – korzyści i zagrożenia
Spożywanie dużych ilości kawy lub bardzo mocnych naparów prowadzi do wysokiego stężenia kofeiny w organizmie. Jej nadmiar może wywoływać bóle głowy, niepokój, rozdrażnienie, nerwowość, a także zaburzenia rytmu serca, szczególnie u osób z chorobami układu krążenia. Kawa pita w godzinach wieczornych często powoduje trudności z zasypianiem. Z tego względu dostępne są kawy o obniżonej zawartości kofeiny oraz kawy bezkofeinowe.
Proces usuwania kofeiny z ziaren opiera się na kilku metodach. Najczęściej stosowana polega na poddaniu niepalonych ziaren działaniu pary wodnej w temperaturze około 120°C, a następnie użyciu rozpuszczalników (np. dwuchlorometanu lub octanu etylu), które wiążą wyłącznie kofeinę. Pozostałe składniki kawy pozostają nienaruszone, a resztki rozpuszczalnika są odparowywane w kolejnym etapie produkcji.
Kto powinien ograniczyć picie kawy?
Nadmierne spożycie kawy może negatywnie wpływać na osoby z zaburzeniami emocjonalnymi lub niestabilnością psychiczną, nasilając nerwowość, rozdrażnienie czy obniżenie nastroju. Kawa sprzyja również wypłukiwaniu wapnia z organizmu, co może przyczyniać się do rozwoju osteoporozy, a także ogranicza wchłanianie magnezu nawet o 50–80%. Osobom pijącym więcej niż pięć filiżanek kawy dziennie zaleca się uzupełnianie tych minerałów, np. poprzez dodatek mleka lub śmietanki.
Kawa może wchodzić w niekorzystne interakcje z lekami. Utrudnia wchłanianie wapnia, magnezu i żelaza, dlatego nie jest wskazana u osób cierpiących na anemię. Garbniki obecne w kawie osłabiają działanie niektórych leków uspokajających, a połączenie kofeiny z antybiotykami z grupy fluorochinolonów może prowadzić do jej nadmiernego stężenia we krwi, objawiającego się bezsennością, niepokojem i kołataniem serca. Kawa może także nasilać działanie antybiotyków oraz środków przeciwbólowych, zwiększając ryzyko działań niepożądanych.
Szczególną ostrożność powinny zachować osoby przyjmujące leki rozszerzające oskrzela – nawet niewielkie ilości kawy mogą u nich powodować bóle głowy, bezsenność i zaburzenia pracy serca. Kobiety w ciąży również powinny ograniczyć spożycie kawy, ponieważ kofeina przenika przez łożysko, zaburza wchłanianie żelaza i zwiększa ryzyko anemii, niskiej masy urodzeniowej dziecka, poronienia lub porodu przedwczesnego. W okresie karmienia piersią kofeina przechodzi do mleka, dlatego jej spożycie także nie jest zalecane.
Bezpieczne parzenie i spożywanie kawy
Do parzenia kawy warto wybierać filtry niewybielane chlorem. Związki chloru mogą pogarszać smak napoju, a ich produkty uboczne – dioksyny – wykazują działanie rakotwórcze, hormonalne i osłabiające odporność. Należy również unikać picia gorącej kawy z plastikowych kubków jednorazowych, ponieważ do napoju może przenikać bisfenol A (BPA), który sprzyja zaburzeniom hormonalnym, przyrostowi masy ciała i rozwojowi zmian nowotworowych.
Wybór kawy i ryzyko alergii
Plantacje kawy należą do upraw, na których stosuje się duże ilości pestycydów. Substancje te mogą utrzymywać się w glebie przez wiele lat i przenikać do ziaren, obniżając ich walory zdrowotne. Z tego względu warto wybierać kawę posiadającą certyfikaty potwierdzające bezpieczeństwo i jakość produktu.
Choć alergia na kawę występuje rzadko, opisywano ją m.in. u osób pracujących przy obróbce zielonych ziaren, narażonych na kontakt z pyłem kawowym. Objawy obejmowały dolegliwości ze strony dróg oddechowych i spojówek. Z kolei przypadki reakcji alergicznych po spożyciu kawy często były związane nie z samym napojem, lecz z dodatkami mlecznymi. Po ich wyeliminowaniu dolegliwości zwykle ustępowały.
Autor: Redakcja Bakalie.com
